Кога се спомнува семејството, обично го поврзуваме со домот. Семејството често подразбира дом, но не секогаш домот значи безбедно засолниште за жените, девојките или момчињата. Освен четирите ѕида, здравото семејство треба да обезбеди и емоционална благосостојба, припадност и чувство на сигурност за сите свои членови. Сепак, во одредени случаи, внатре често недостасуваат емоционалната поддршка, сигурноста и вреднувањето на сите членови.
Кога недостасува оваа емоционална поддршка, поединците можат да се соочат со тешкотии во својот личен и социјален развој. Тоа не ги прави нив „проблем", туку укажува на потребата општеството и семејството да создадат подобри услови за грижа, комуникација и еднаква поддршка за сите, без оглед на полот.
Традиционалните семејства, во некои случаи, функционираат врз основа на одамна утврдени норми и улоги. Во меѓувреме, општеството претрпе големи општествени, економски и културни промени, кои влијаеа и врз начинот на кој се организира семејниот живот. Тука не станува збор за судир меѓу „старото" и „новото", туку за процес на размислување и прилагодување кон актуелната реалност.
Доколку би се вративме еден век наназад, би виделе дека поделбата на улогите била тесно поврзана со економските и општествените услови на тоа време. Жените и мажите придонесувале на различни начини, често во зависност од можностите и околностите.
Важно е да се истакне дека отсуството на еднакви права и можности за жените не било избор, туку последица од структурните ограничувања на тоа време. Затоа, тие модели не можат да се идеализираат без да се земе предвид историскиот контекст.
Денес, некои обиди за враќање на моделите од минатото често се случуваат без длабинска анализа на промената на општествените услови. „Традиционалното" може да понуди чувство на стабилност за некои, но тоа не треба да значи ограничување на улогите или на потенцијалот на поединците, ниту, пак, истото да им се наметнува.
Но која е улогата на секого во семејството?
Улогата на никого не треба да биде определена само од полот. Секој поединец има право да се развива, слободно да се изразува и да придонесува во семејството според своите способности и желби.
Партнерството во семејството подразбира меѓусебна поддршка — емоционална, практична и економска. Не е праведно одговорностите да се делат нерамноправно, бидејќи тоа ги ограничува и жените и мажите. Мажите, исто така, имаат потреба и право да бидат вклучени во грижата за семејството и во изразувањето на своите емоции — нешто што во нашето општество ретко го гледаме.
Традиционалните модели продолжуваат да постојат и за многу семејства имаат важни вредности, како солидарноста и посветеноста. Сепак, кога овие модели ја ограничуваат рамноправноста и можностите, тие можат да го попречат целосниот развој на поединците и на општеството, особено на девојките и жените.
Едно современо семејство се стреми да гради односи засновани на рамноправност, почит и соработка. Во таква средина, секој има простор да се развива професионално и лично, како и да учествува во одлучувањето.
Во некои традиционални семејства, секојдневните обврски и натаму се делат нерамноправно. Тоа може да влијае врз начинот на кој децата ги разбираат улогите на жените и мажите во општеството. За здрав развој, важно е децата да растат со модели што промовираат рамноправност и соработка, а не потчинување и ограничување.
За да го достигне својот целосен потенцијал, секој млад човек — момче или девојка — има потреба од поддршка од семејството и од општествената средина. Оваа поддршка не треба да биде условена од полот, туку да биде еднаква и охрабрувачка за сите, како за девојките, така и за момчињата.
Во многу случаи, општествените очекувања придонеле девојките да се вреднуваат повеќе според брачниот статус отколку според своите способности и постигнувања. Овие перцепции постепено се менуваат, додека сè повеќе млади луѓе избираат да го градат својот живот според личните и професионалните приоритети.
Минатото било обележано од многубројни ограничувања, додека денес постојат повеќе можности за образование и развој. Овие можности треба да бидат еднакви и достапни за сите, без оглед на полот.
Затоа, важно е да размислиме за вредностите што сакаме да ги зачуваме и за оние што треба да ги смениме. Општеството што ја промовира рамноправноста создава простор за поправеден и поодржлив развој.
Семејствата што се отворени, поддржувачки и чувствителни кон потребите на секој член придонесуваат за израснување на посигурни и порамноправни генерации. Не станува збор за напуштање на традицијата, туку за нејзино развивање во согласност со принципите на правата и рамноправноста, каде што ниту еден член не се исклучува, ниту се ограничува.
Родовата рамноправност не е натпревар меѓу жените и мажите, туку заеднички напор за поправедно општество, во кое секој има еднакви можности да живее достоинствено и да донесува одлуки за својот живот.
Отсуството на слобода и поддршка може да влијае врз самодовербата на младите, правејќи ги да се двоумат при одлучувањето. Затоа, од суштинско значење е семејството да биде простор што поттикнува доверба, автономија и одговорност.
Времето бара секој поединец да има можност да го гради својот пат, со поддршка и почит од другите. Само на тој начин можеме да создадеме порамноправно и поинклузивно општество.
