{"id":40,"date":"2024-07-27T12:06:27","date_gmt":"2024-07-27T12:06:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mollekuqja.mk\/?p=40"},"modified":"2024-10-02T12:08:13","modified_gmt":"2024-10-02T12:08:13","slug":"maqedonia-dhe-shqiperia-luftojne-pedofiline-me-arme-te-dobeta-femijet-pa-mbrojtje-adekuate","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mollekuqja.mk\/mk\/maqedonia-dhe-shqiperia-luftojne-pedofiline-me-arme-te-dobeta-femijet-pa-mbrojtje-adekuate\/","title":{"rendered":"Maqedonia dhe Shqip\u00ebria luftojn\u00eb pedofilin\u00eb me arm\u00eb t\u00eb dob\u00ebta, f\u00ebmij\u00ebt pa mbrojtje adekuate"},"content":{"rendered":"
\n

P\u00ebr vite me radh\u00eb n\u00eb katin e n\u00ebnt\u00eb t\u00eb nj\u00eb pallati n\u00eb Tiran\u00eb jetonte Mona (em\u00ebr jo i v\u00ebrtet\u00eb) bashk\u00eb me familjen e saj. N\u00eb po t\u00eb nj\u00ebjtin kat jetonte edhe nj\u00eb familje tjet\u00ebr: nj\u00eb \u00e7ift i ri bashk\u00eb me prind\u00ebrit e djalit. T\u00eb dy familjet kishin raporte t\u00eb mira mes vete.<\/p>\n

Kur Mona ishte 11 vje\u00e7e dhe po ngjitej me ashensor n\u00eb banes\u00ebn e saj, at\u00eb e shoq\u00ebronte plaku 67 vje\u00e7ar q\u00eb ajo e th\u00ebrriste “gjyshi”. Ashensori tregonte q\u00eb kishin mb\u00ebrrir\u00eb n\u00eb katin e tret\u00eb, kur Mona ndjeu nj\u00eb dor\u00eb n\u00eb vithe, q\u00eb m\u00eb pas e t\u00ebrhoqi dhe e puthi. Nga frika se \u00e7far\u00eb mund t\u00eb ndodhte deri n\u00eb katin e n\u00ebnt\u00eb, Mona heshti.<\/p>\n

“Nuk e \u00e7uam rastin n\u00eb polici, nuk e raportuam, ndon\u00ebse un\u00eb isha e gatshme ta b\u00ebja. Individ\u00eb t\u00eb caktuar na bind\u00ebn q\u00eb n\u00ebse raportonim rasti do t\u00eb evidentohej, do t\u00eb b\u00ebhej publik, dhe do t\u00eb trajtohej si rast p\u00ebrdhunimi”, tregon Mona p\u00ebr Albanian Women in the Audiovisual (AWA).<\/p>\n

Nj\u00eb vit m\u00eb von\u00eb, Mona dhe familja e saj u shp\u00ebrngul\u00ebn nga pallati p\u00ebr t\u00eb tjera arsye.<\/p>\n

Hulumtimi komb\u00ebtar i vitit 2018 p\u00ebr dhun\u00ebn ndaj grave n\u00eb Shqip\u00ebr<\/a>i i realizuar nga INSTAT nxorri n\u00eb pah q\u00eb 82.9 p\u00ebrqind e rasteve t\u00eb ngacmimeve seksuale ndodhin n\u00eb hap\u00ebsira publike, dhe 42.3 p\u00ebrqind n\u00eb shkolla. Rezultatet tregojn\u00eb se grat\u00eb raportojn\u00eb q\u00eb fqinj\u00ebt (33.4 p\u00ebrqind) dhe shok\u00ebt e klas\u00ebs (32.6 p\u00ebrqind) jan\u00eb ngacmuesit m\u00eb t\u00eb shpesht\u00eb seksual\u00eb. I till\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe rasti i Alb\u00ebs (em\u00ebr jo i v\u00ebrtet\u00eb), q\u00eb sapo kishte filluar gjimnazin kur shoku i klas\u00ebs i shprehu p\u00eblqimin q\u00eb kishte ndaj saj. Meq\u00eb ndjenjat nuk ishin t\u00eb dyanshme, Alba e refuzoi. Por, p\u00ebr djemt\u00eb JO nuk dometh\u00ebn\u00eb gjithmon\u00eb JO. Ai vazhdoi ta ngacmonte dhe t’i afrohej.<\/p>\n

Alba nj\u00eb dit\u00eb u detyrua t’u tregonte prind\u00ebrve p\u00ebr problemin, sepse si\u00e7 thot\u00eb ajo, u b\u00eb i till\u00eb n\u00eb momentin kur personi n\u00eb fjal\u00eb filloi t\u00eb xhelozonte dhe t\u00eb b\u00ebhej i dhunsh\u00ebm ndaj personave q\u00eb ishin n\u00eb kontakt me t\u00eb.<\/p>\n

“Kur ai ishte n\u00eb klas\u00eb un\u00eb e kisha shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb shprehem, nuk mund t\u00eb flisja, ndjehesha e kufizuar. Fakti q\u00eb ndjehesha n\u00eb presion, n\u00eb shantazh, m\u00eb ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb largohem shum\u00eb shpesh nga or\u00ebt e m\u00ebsimit”, tregon Alba p\u00ebr AWA.<\/p>\n<\/div>\n

\"3-1722078979.png\"<\/div>\n
\n

Historit\u00eb e Mon\u00ebs dhe e Alb\u00ebs jan\u00eb vet\u00ebm dy nga historit\u00eb q\u00eb nisma e Organizat\u00ebs s\u00eb Grave Shqiptare n\u00eb Audiovisual (AWA) po evidenton n\u00ebp\u00ebrmjet\u00a0podcastit “Un\u00eb Tregoj”<\/a>\u00a0q\u00eb \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb fushat\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb me po t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr.<\/p>\n

“M\u00eb shum\u00eb sesa fushat\u00eb, ne e konsiderojm\u00eb k\u00ebt\u00eb nj\u00eb l\u00ebvizje q\u00eb synon jo vet\u00ebm t\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsoj\u00eb, por edhe t\u00eb fuqizoj\u00eb t\u00eb mbijetuarat\/it nga ngacmimi seksual q\u00eb t\u00eb tregojn\u00eb, reagojn\u00eb, flasin p\u00ebr historit\u00eb e tyre t\u00eb ngacmimit seksual n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb izolojn\u00eb keqb\u00ebr\u00ebsin dhe t\u2019i b\u00ebjn\u00eb t\u00eb ditur opinionit publik se n\u00eb ngacmimin seksual, fajtori \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm dhunuesi”, deklaron gazetarja Valbona Sul\u00e7e p\u00ebr “Moll\u00ebkuqja”.<\/strong><\/p>\n

Historit\u00eb e dy vajzave d\u00ebshmojn\u00eb q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt nuk jan\u00eb t\u00eb sigurt\u00eb n\u00eb hap\u00ebsirat publike dhe shpesh jan\u00eb pik\u00ebrisht k\u00ebto vende ku f\u00ebmij\u00ebt jan\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikuar nga ngacmuesit seksual\u00eb dhe pedofil\u00ebt.<\/p>\n

MAQEDONIA E VERIUT “\u00c7ALON” N\u00cb MBROJTJEN E F\u00cbMIJ\u00cbVE NGA PEDOFIL\u00cbT<\/h5>\n

Nismat p\u00ebr t\u00eb evidentuar ngacmuesit seksual\u00eb dhe pedofil\u00ebt jan\u00eb nisma t\u00eb shekullit n\u00eb t\u00eb cilin jetojm\u00eb. Vite m\u00eb her\u00ebt normat patriarkale i kan\u00eb b\u00ebr\u00eb vajzat e djemt\u00eb t\u00eb heshtin, sepse “vet\u00ebm nj\u00eb prekje” nuk \u00ebsht\u00eb njohur si ngacmim. Grat\u00eb sidomos, kan\u00eb qen\u00eb dhe mbeten viktimat m\u00eb t\u00eb shpeshta t\u00eb ngacmimeve seksuale, nj\u00ebjt\u00eb si f\u00ebmij\u00ebt. Vet\u00ebm gjat\u00eb vitit 2023 n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut, p\u00ebr vepr\u00ebn penale \u201cp\u00ebrdhunimi i nj\u00eb f\u00ebmije n\u00ebn mosh\u00ebn 15 vje\u00e7\u201d, jan\u00eb regjistruar 34 vepra penale p\u00ebr t\u00eb cilat jan\u00eb raportuar 34 autor\u00eb. Kujtojm\u00eb se Ministria e Drejt\u00ebsis\u00eb\u00a0uli d\u00ebnimet p\u00ebr personat q\u00eb abuzojn\u00eb seksualisht me f\u00ebmij\u00eb<\/a>\u00a0n\u00ebn mosh\u00ebn 14 vje\u00e7 p\u00ebr 50 p\u00ebr qind, p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00ebse m\u00eb her\u00ebt k\u00ebta persona jan\u00eb d\u00ebnuar deri n\u00eb 12 vite burg, tashm\u00eb d\u00ebnohen me t\u00eb pakt\u00ebn 8 vite burg.<\/p>\n

Parlamenti i Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut (RMV) n\u00eb vitin 2012 miratoi Ligjin e ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr regjistrimin e personave t\u00eb d\u00ebnuar p\u00ebr abuzim seksual t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe pedofili. Bazuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb ligj, u krijua portali online\u00a0(regjistri)<\/a>\u00a0n\u00eb t\u00eb cilin u evidentuan t\u00eb gjith\u00eb personat t\u00eb cil\u00ebt kishin kryer ndonj\u00ebr\u00ebn nga 11 veprat penale t\u00eb listuara n\u00eb ligj, e q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me abuzimin seksual t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve. Regjistri ka karakter t\u00eb hapur, publik, n\u00eb t\u00eb cilin kan\u00eb qasje t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt e RMV-s\u00eb brenda territorit t\u00eb RMV-s\u00eb.<\/p>\n

Moll\u00ebkuqja ka\u00a0raportuar<\/a>\u00a0p\u00ebr problemet teknike q\u00eb ky regjist\u00ebr ka koh\u00eb pas kohe.<\/p>\n<\/div>\n

\"screenshot-2024-06-25-at-21.56.35.png\"<\/div>\n
\n

“Q\u00eb nga krijimi n\u00eb vitin 2012 e deri m\u00eb sot, Regjistri i Posa\u00e7\u00ebm i personave t\u00eb d\u00ebnuar me vendim t\u00eb form\u00ebs s\u00eb prer\u00eb p\u00ebr krimet e abuzimit seksual t\u00eb t\u00eb miturve dhe pedofilis\u00eb ka funksionuar vazhdimisht, me nd\u00ebrprerje t\u00eb shkurtra t\u00eb natyr\u00ebs teknike ose me q\u00ebllim p\u00ebrmir\u00ebsimin dhe rip\u00ebrt\u00ebritjen e informatave”, thon\u00eb nga Ministria e Pun\u00ebs dhe Politik\u00ebs Sociale (MPPS).\u00a0Megjithat\u00eb, regjistri ndonj\u00ebher\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb aktiv p\u00ebr dit\u00eb t\u00eb t\u00ebra.<\/strong>\u00a0As emaili i vendosur n\u00eb regjist\u00ebr nuk ekziston<\/strong>. “Ka problem teknik t\u00eb cilin po punojm\u00eb ta zgjidhim”, thon\u00eb s\u00ebrish nga MPPS.<\/p>\n<\/div>\n

\"img_0519.jpg\"<\/div>\n
\n

Kujtojm\u00eb se\u00a0me riorganizimin e ministrive n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut<\/a>, MPPS n\u00eb kompetencat e t\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb regjistri, \u00ebsht\u00eb riem\u00ebruar me emrin e ri: Ministria e Politik\u00ebs Sociale, Demografis\u00eb dhe Rinis\u00eb.<\/p>\n

Duhet t\u00eb kujtojm\u00eb se, deklaron profesoresha universitare e s\u00eb drejt\u00ebs penale, Vedije Ratkoceri, nga t\u00eb gjitha masat q\u00eb i nd\u00ebrmorri RMV p\u00ebr luftimin dhe parandalimin e abuzimit seksual t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe pedofilis\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, ka ngelur vet\u00ebm Regjistri. D\u00ebnimet q\u00eb u ashp\u00ebrsuan p\u00ebr k\u00ebto vepra penale fatkeq\u00ebsisht u zbut\u00ebn p\u00ebrs\u00ebri me\u00a0ndryshimet e vitit 2023<\/a>\u00a0nd\u00ebrkaq tretmani mjek\u00ebsor-farmakologjik (kastrimi kimik) p\u00ebr abuzuesit seksual t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve nuk gjeti zbatim asnj\u00ebher\u00eb n\u00eb praktik\u00eb pavar\u00ebsisht se q\u00ebndroi me vite n\u00eb legjislacion dhe si rrjedhoj\u00eb s\u00eb fundmi edhe u hoq nga legjislacioni.<\/p>\n

Regjistri sot num\u00ebron 331 persona, nga t\u00eb cil\u00ebt 13 gra dhe 318 burra. Prej tyre 184 persona jan\u00eb liruar dhe kjo \u00ebsht\u00eb evidentuar n\u00eb regjist\u00ebr n\u00eb rubrik\u00ebn e statusit, me q\u00ebllim parandalimin dhe mbrojtjen e popullat\u00ebs dhe t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, nd\u00ebrsa pjesa tjet\u00ebr jan\u00eb n\u00eb vuajtje t\u00eb d\u00ebnimit me burg.\u00a0Regjistri p\u00ebr momentin funksionon vet\u00ebm n\u00eb gjuh\u00ebn maqedonase.<\/em><\/p>\n

“Lidhur me disponueshm\u00ebrin\u00eb e regjistrit n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe dhe\/ose gjuh\u00eb t\u00eb tjera, ju njoftojm\u00eb se Ministria do t\u00eb veproj\u00eb sipas dispozitave ligjore dhe do t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb veprime dhe aktivitete n\u00eb koh\u00ebn m\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr t\u00eb mundshme p\u00ebr respektimin e ligjeve”, njoftojn\u00eb nga MPPS.<\/p>\n

SHQIP\u00cbRIA EC ME HAPA T\u00cb NGADALT\u00cb, REGJISTRI ENDE PJES\u00cbRISHT FUNKSIONAL<\/h5>\n

Maqedonia e Veriut ka qen\u00eb vendi i par\u00eb n\u00eb Ballkan me nj\u00eb regjist\u00ebr p\u00ebr evidentimin e pedofil\u00ebve, deri n\u00eb vitin 2022 kur edhe Shqip\u00ebria miratoi nj\u00eb ligj q\u00eb lejonte regjistrimin e abuzuesve seksual dhe pedofil\u00ebve n\u00eb nj\u00eb regjist\u00ebr elektronik.<\/p>\n<\/div>\n

\"1-1722079014.png\"<\/div>\n
\n

Regjistri<\/a>\u00a0do t\u00eb funksionoj\u00eb si nj\u00eb databaz\u00eb e t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb personave q\u00eb jan\u00eb rezident\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri dhe q\u00eb jan\u00eb d\u00ebnuar me vendim t\u00eb form\u00ebs s\u00eb prer\u00eb nga ana e gjykatave vendase apo edhe n\u00eb vende t\u00eb tjera, p\u00ebr vepra penale seksuale ndaj f\u00ebmij\u00ebve. Ndon\u00ebse e filluar si iniciativ\u00eb n\u00eb vitin 2022, Regjistri p\u00ebr momentin \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebrisht funksional, njoftojn\u00eb nga Qendra p\u00ebr t\u00eb Drejtat e F\u00ebmij\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri (QDFSh).<\/p>\n

“Ne kemi evidentuar nj\u00eb ngadal\u00ebsi t\u00eb procesit t\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb regjistrit me t\u00eb dh\u00ebnat baz\u00eb kryesore, p\u00ebr shkak se institucionet publike n\u00eb Shqip\u00ebri nuk kan\u00eb eksperienc\u00eb t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt dhe t\u00eb koordinuar me nj\u00ebri-tjetrin. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb mang\u00ebsi q\u00eb e kemi v\u00ebrejtur shpesh dhe jo vet\u00ebm n\u00eb rastet q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me f\u00ebmij\u00ebt”, deklaron Altin Hazizaj nga QDFSh p\u00ebr “Moll\u00ebkuqja”.<\/strong><\/p>\n

P\u00ebr momentin personat fizik, shtetas t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, mund t\u00eb kontrollojn\u00eb me t\u00eb dh\u00ebnat e tyre personale n\u00ebse emri i tyre figuron n\u00eb regjist\u00ebr dhe t\u00eb marrin nj\u00eb v\u00ebrtetim n\u00eb rast se ju nevojitet. Gjithsesi, ligji nuk ja njeh t\u00eb drejt\u00ebn nj\u00eb individi tjet\u00ebr q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb informacion n\u00eb regjist\u00ebr p\u00ebr nj\u00eb tjet\u00ebr person fizik. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb \u00e7do institucion, organizat\u00eb apo biznes n\u00eb parim, sipas ligjit, duhet t\u00eb ket\u00eb akses n\u00eb Regjist\u00ebr p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebnat e personave q\u00eb ka deklaruar si t\u00eb pun\u00ebsuar. Pra, me k\u00ebt\u00eb rast, institucionet si shkolla, OJQ-t\u00eb, bizneset private do t\u00eb mund t’i drejtohen Regjistrit me nj\u00eb k\u00ebrkes\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb informat\u00ebn se nj\u00eb person a \u00ebsht\u00eb i regjistruar ose jo.<\/p>\n<\/div>\n

\n
<\/div>\n

“Me k\u00ebt\u00eb qasje t\u00eb kufizuar n\u00eb Shqip\u00ebri, fatkeq\u00ebsisht, u pamund\u00ebsohet prind\u00ebrve, kujdestar\u00ebve apo edhe personave t\u00eb tjer\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt mund t\u00eb ken\u00eb dyshime t\u00eb caktuara lidhur me nj\u00eb person t\u00eb rritur me t\u00eb cilin ka kontakt f\u00ebmiju (arsimtari, trajneri, komshiu, postieri) q\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb verifikimin se ky person mos vall\u00eb ka qen\u00eb i d\u00ebnuar p\u00ebr vep\u00ebr penale t\u00eb k\u00ebsaj natyre m\u00eb her\u00ebt dhe me k\u00ebt\u00eb potencialisht t\u00eb parandalojn\u00eb abuzimin seksual t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs”<\/p>\n

\n
<\/div>\n

Vedije Ratkoceri<\/p>\n

<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n
\n

Kur do t\u00eb jet\u00eb regjistri plot\u00ebsisht funskional?<\/em><\/strong>\u00a0Nga QDFSh thon\u00eb se kan\u00eb k\u00ebrkuar nj\u00eb Seanc\u00eb t\u00eb Hapur D\u00ebgjimore q\u00eb institucionet t’i informojn\u00eb sa m\u00eb shpejt\u00eb p\u00ebr aspektet teknike, si dhe dat\u00ebn finale se kur regjistri do t\u00eb jet\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht funksional.<\/p>\n

“Nevojitet nj\u00eb koordinim m\u00eb i mir\u00eb i aktor\u00ebve shtet\u00ebror\u00eb dhe atyre civil\u00eb p\u00ebr ta luftuar fenomenin n\u00eb gjenez\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb ofruar mjedise t\u00eb lira nga ngacmimi dhe dhuna”, thot\u00eb Valbona Sul\u00e7e nga AWA.<\/p>\n

INTERNETI LEHT\u00cbSON QASJEN E PEDOFIL\u00cbVE DERI TE F\u00cbMIJ\u00cbT, SHTETET P\u00cbRGJEGJ\u00cbSE<\/h5>\n

Nismat feministe kan\u00eb pasur sukses n\u00eb ngritjen e vet\u00ebdijes s\u00eb grave mbi autonomin\u00eb e trupit t\u00eb tyre, duke i b\u00ebr\u00eb t\u00eb raportojn\u00eb por edhe t\u00eb vet\u00ebdij\u00ebsojn\u00eb institucionet q\u00eb ngacmimet seksuale duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb d\u00ebnueshme. N\u00ebse m\u00eb her\u00ebt p\u00ebr t’u mbrojtur nga ngacmuesit seksual f\u00ebmij\u00ebt k\u00ebshilloheshin t\u00eb ndiqnin rregullat e zakonshme kur dilnin nga sht\u00ebpia, sot ngacmuesit e kan\u00eb gjetur \u00e7el\u00ebsin p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb edhe brenda n\u00eb sht\u00ebpi: interneti dhe rrjetet sociale. Grat\u00eb dhe f\u00ebmij\u00ebt ngelin viktimat m\u00eb t\u00eb shpeshta t\u00eb ngacmimeve seksuale edhe n\u00eb rrjete sociale. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs s\u00eb Brendshme t\u00eb RMV-s\u00eb, n\u00eb vitin 2023 jan\u00eb paraqitur rastet si n\u00eb vijim:<\/p>\n