Влезе во медиумите многу млада, само на 14 години, без да знае дека влегува на тврд терен каде не секогаш преживуваат најдобрите, туку најсилните. Меѓу камерите, брзото темпо и публиката која честопати е без милост, Флора Шабани растеше професионално соочувајќи се со предизвици кои одеа далеку над новинарството — предрасуди, притисок и непрекината борба на екранот.
Во разговор за Mollëkuqja, таа раскажа за две декади на екранот како патување кое побарало многу повеќе од талент: истрајност, жртва и голема сила за зачувување на нејзиниот идентитет. Шабани зборуваше отворено за „двојниот предизвик" кој го доживуваат жените во визуелните медиуми.
Кои се најголемите предизвици со кои се соочуваат жените во визуелните медиуми во споредба со мажите?
Жените во визуелните медиуми не се соочуваат само со професионална конкуренција, туку со многу потежок и честопати неправеден терен. За разлика од мажите, ние мораме постојано да докажуваме дека заслужуваме да бидеме таму — не само со работа, туку и со кршење на предрасудите кои не следат на секој чекор.
Исто така, јавниот притисок е многу посуров кон жените. Критиката честопати ја преминува професионалната граница и станува лична, што бара голема емоционална сила за да се издржи без да се изгуби фокусот.
И пред сè, најголемиот предизвик е да останеш автентична во средина која честопати те турка да се прилагодиш на готови модели. Да го чуваш својот идентитет додека се бориш за своето место е можеби најтешката, но и најважната битка.
Дали сметате дека жените на екранот почесто се судат по естетскиот изглед отколку по нивната професионална содржина и зошто се случува тоа?
Да, и тоа е една од најголемите неправди во оваа професија. Жените честопати се сведуваат на изглед, додека работата, посветеноста и подготовката остануваат во сенка.
Но реалноста е следнава — во моментот кога ќе се изградиш себеси како силен и стабилен глас, оваа перцепција почнува да се крши. Тоа не се случува веднаш, бидејќи општеството честопати се обидува да ти го негира успехот, но на крај, конзистентноста победува. Јас тоа лично сум го доживеала. На мене ми требаа речиси две декади за да ја сменам оваа перцепција и да изградам идентитет кој не е поврзан само со екранот, туку со содржината и професионалната сериозност.
И она што го сфатив е дека само сигурната, чесна работа — „без лакти" — гради траен и долгорочен успех. Зашто на крај, она што останува не е сликата, туку веродостојноста која си ја изградил со публиката.
Со сите овие години на екранот, кои биле некои од најпредизвикувачките моменти за вас во оваа професија и колку влијаеле очекувањата или перцепциите поврзани со улогата на жените во медиумите?
Јас влегов во овој свет многу рано, само на 14 години, без навистина да знам колку е тежок. Медиумите се суров свет и таму преживуваат само најсилните!
Најпредизвикувачките моменти не беа само професионални, туку и лични. Платив цена поради јавниот живот, одрекувајќи си многу нешта кои можеби ќи ги уживала поинаку доколку не бев дел од екранот. Приватноста, смиреноста и слободата да бидам едноставно себеси — честопати беа компромитирани на овој пат.
Покрај тоа, се соочив со предрасуди од најразличен вид — од сомневање во моите способности до неправедни етикети кои доаѓаат само затоа што си жена на екранот. Имаше моменти кога требаше да се борам не само за мојата работа, туку и за мојото професионално достоинство. Имаше обиди да ме стават во рамки, да ме ограничат или да ме потценат. Но јас избрав да не ги прифатам тие граници.
Во оваа професија, никој не ти го подарува местото кое го заслужуваш. Мора да го освоиш со многу труд, да го браниш секој ден и пред сè — да не се изгубиш себеси на тој пат.
Како може да се промени културата на редакциите и на публиката за да ги прифатат жените не само како водителки, туку како критички и аналитички гласови?
Потребна е поголема храброст — и од редакциите и од самите жени. Редакциите мораат да престанат да мислат за жените само како „лица на екранот" и да им дадат вистински простор во одлучувањето и анализата. Од друга страна, и жените мораат да го земат тој простор без да бараат дозвола. Зашто ако чекаш некој да ти го даде, честопати ќе останеш чекајќи. Промената се случува кога ти самата ќе одлучиш да не ги прифаќаш повеќе ограничувањата кои ти се наметнуваат. Треба да се нагласи дека и публиката има многу важна улога. Публиката мора да се научи да ги слуша жените за она што го кажуваат, а не веднаш да скока со предрасуди или напади — особено на социјалните мрежи. За жал, честопати првата реакција не е размислување за содржината, туку личен суд!
Каков совет би им дале на младите девојки кои сакаат да влезат во медиумите, но двоумат поради предрасуди и јавен притисок?
Ако одлучиш да влезеш во медиумите, мораш да склучиш договор со себеси — нема да биде лесно, но ќе вреди.
Не чекај некој да ти го отвори патот. Не чекај загарантирана поддршка, услуги или „порамнет терен" од семејството, партнерот или „пријателите". Зашто во повеќето случаи, дури и кога доаѓаат — не траат засекогаш.
Јас сум доказ дека може да успееш само со сопствени сили. Почнав многу млада, без да знам каде влегувам, и секој чекор го изградив сама — со труд, жртва и голема истрајност.
Во оваа професија, никој не ти го подарува успехот. Напротив, честопати се обидуваат да ти го негираат. Но ако си силна, подготвена и не се предаваш — можеш да постигнеш сè што заслужуваш, без да должиш ништо на никого. И тоа е најголемата победа.
